РАЗВОЈ НА МИКРОБИОМАТА
Фактори кои влијаат на развојот на микробиоти
Клучна улога во формирањето на микробиотата на бебето има мајката и нејзиното здравје за време на бременоста, без разлика дали раѓањето било природно или со царски рез, дали раѓањето било на термин или предвремено, како се храни бебето – доење или млечна формула , и дали бебето или мајката користат антибиотици. Контактот со микробите и раното формирање на микробиота кај новороденчето започнува во текот на бременоста и во голема мера зависи од начинот на породување, начинот на хранење на бебето, гестациската возраст при раѓање (порочно или предвремено дете) и употребата на антибиотици.
1. ЗДРАВЈЕТО НА МАЈКАТА ВО ВРЕМЕ НА БРЕМЕНОСТ
ВАШЕТО ЗДРАВЈЕ Е НИВНО ЗДРАВЈЕ
Микробиотата игра важна улога во формирањето на имунитетот. 70% од имунитетот се наоѓа во цревата. Постои вроден и стекнат имунитет. Вроден, природен имунитет постои пред изложување на патоген кој го добиваме при раѓањето, а стекнатиот имунитет се стекнува во текот на животот и се развива со средба со микроорганизми од околината. Раниот контакт со микроорганизмите на мајката е клучен во созревањето на имунитетот на детето. Бебињата го остваруваат првиот контакт со микроорганизмите во стомакот на мајката за време на бременоста. Во контакт со мајчините бактерии, бебето почнува да создава сопствена микробиота, која дополнително ќе го развие имунитетот. Поминувајќи низ мајчиниот канал за раѓање при средба со лактобацилите од вагиналната слузница, бебето продолжува да ја гради својата микробиота, а многу важен извор на корисни бактерии за понатамошен раст и развој е мајчиното млеко кое бебето го добива преку доењето. Каков имунитет ќе има детето во текот на животот во голема мера зависи од раниот контакт со микроорганизмите за време на бременоста и квалитетот на микробиотата формирана во првите 1000 дена од животот.
2. МЕТОД НА РАЃАЊЕ
ПРИРОДЕН ИЛИ ЦАРСКИ РЕК
Мозокот и цревата се два меѓусебно поврзани органи. Во мозокот има нервни клетки кои се идентични со оние кои се наоѓаат во цревата. Оската на „цревниот мозок“ воспоставува силна врска преку која овие два органи комуницираат еден со друг, а микробиотата игра клучна улога. Бројни експериментални студии покажаа дека дури и мали промени во составот на микробиотата може да предизвикаат модификации на функциите на мозокот, незадоволство и психолошки проблеми, додека, обратно, мозокот може длабоко да влијае на цревните функции, на пр. нервозни црева во услови на психолошка напнатост. Докажано е дека несоодветната микробиота и недоволниот број на пробиотски бактерии во цревата доведува до разни психолошки проблеми – незадоволство, промени во однесувањето и депресија, па дури и нарушувања на аутистичниот спектар.
3. ДОЕЊЕ И МЛЕЧНА ФОРМУЛА
НАЧИН НА ИСХРАНА - ДОЕЊЕ ИЛИ МЛЕЧНА ФОРМУЛА
Маjчиното млеко е најздравата храна на светот. Начинот на исхрана на детето во првите години има големо влијание врз формирањето на микробиотата. Кај сите бебиња кои се доени, во микробиотата доминираат добрите бактерии, додека кај повеќето новороденчиња хранети со адаптирано млеко се најдени бројни непожелни бактерии како Ешерихија и Клостридија. Истражувањата покажуваат дека мајчиното млеко е најдобриот начин за формирање здрава микробиота, бидејќи доењето го стимулира растот на добрите бактерии во цревата на бебето. И не само тоа, доењето е директен извор на добри мајчини бактерии, бидејќи тие активно се транспортираат во млечната жлезда и се излачуваат во мајчиното млеко. На овој начин доеното бебе создава богата микробиота која обезбедува силен имунитет и добро здравје и подоцна во животот. Студиите покажуваат дека кај децата кои се хранат со млечни формули има двојно помалку добри бифидобактерии во цревата во споредба со децата кои ги дојат мајките.
4. НА ТЕРМИН ИЛИ ПРЕД ТЕРМИН
"ВРЕМЕ НА ПОРОДУВАЊЕ – ВО ТЕРМИН ИЛИ ПРЕДВРЕМЕНО"
Бебињата родени предвреме не успеваат адекватно да ја формираат микробиотата. Во нивната флора се наоѓаат Стрептококи, Стафилококи, Клостридија и други непожелни бактерии. Поради слабоста на имунитетот, бидејќи се родени предвреме, овие бебиња примаат антибиотици, што дополнително го нарушува правилниот развој на цревната флора. Затоа е важно веднаш да им се надоместат добрите бактерии на бебињата родени предвреме, за да изградат адекватна микробиота и имунитет од самиот почеток.
5. МАМА ИЛИ БЕБЕ
УПОТРЕБА НА АНТИБИОТИКИ
Несомнено, антибиотиците се лековите што го спасија човештвото, но нивната негативна страна не е непозната. Недостаток на антибиотиците е тоа што не прават разлика помеѓу добри и лоши бактерии во цревата, па освен патогени, што им е целта, ја уништуваат и здравата цревна флора. Истражувањата покажаа дека употребата на антибиотици за време на бременоста ја намалува разновидноста на добри бактерии во цревната флора на новороденчето. Оттука и потребата да се заштити микробиотата на мајката или бебето кое користи антибиотици со додавање на корисни пробиотски бактерии.